సింధు నదీ జలాల ఒప్పందం విషయంలో భారత్, పాకిస్థాన్ మధ్య మాటల యుద్ధం మరోసారి తీవ్రరూపం దాల్చింది. సింధు జలాల విషయంలో తమ దేశానికి రాజీపడే ప్రసక్తే లేదని, నీటి సరఫరాకు ముప్పు ఏర్పడితే తాము గట్టిగా స్పందిస్తామని పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ చేసిన వ్యాఖ్యలపై భారత రాజకీయ నేతలు తీవ్రంగా స్పందించారు. పాకిస్థాన్ నుంచి వచ్చే ఎలాంటి బెదిరింపులకూ భారత్ భయపడబోదని, దేశ ప్రయోజనాల విషయంలో ఎలాంటి రాజీ ఉండదని స్పష్టం చేశారు.
పాకిస్థాన్ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవానికి ముందు చేసిన ప్రసంగంలో షెహబాజ్ షరీఫ్ సింధు నదీ జలాలను తమ దేశానికి ‘రెడ్ లైన్’గా అభివర్ణించారు. శాంతిని కోరుకుంటున్నామని, అయితే తమ బలహీనతగా దాన్ని భావించవద్దని భారత్ను హెచ్చరించారు. పాకిస్థాన్ నీటి హక్కులకు లేదా సార్వభౌమత్వానికి ముప్పు కలిగించే చర్యలు జరిగితే ‘ప్రత్యక్షంగా స్పందిస్తామని’ హెచ్చరించారు. ఈ వ్యాఖ్యలు భారత్-పాక్ మధ్య ఇప్పటికే ఉద్రిక్తంగా ఉన్న పరిస్థితుల్లో మరింత చర్చకు దారితీశాయి. దీనిపై కేంద్ర మంత్రి గిరిరాజ్ సింగ్ తీవ్రంగా స్పందించారు. భారత్ తన జాతీయ ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగానే నిర్ణయాలు తీసుకుంటుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ప్రపంచంలో ఏ శక్తి ఉన్నా భారత ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడంలో వెనక్కి తగ్గబోమని తేల్చిచెప్పారు. పాకిస్థాన్ స్థాయి గురించి ఆ దేశం ముందుగా ఆలోచించుకోవాలని ఘాటైన వ్యాఖ్యలు చేశారు. భారత్ తీసుకునే నిర్ణయాలు పూర్తిగా దేశ ప్రయోజనాల ఆధారంగానే ఉంటాయని పేర్కొన్నారు.
సింధు జలాల ఒప్పందం విషయంలో భారత్ ఇప్పటికే తన వైఖరిని స్పష్టంగా ప్రకటించింది. పాకిస్థాన్ తన భూభాగం నుంచి సరిహద్దు ఉగ్రవాదానికి మద్దతు ఇవ్వడం పూర్తిగా, విశ్వసనీయంగా, తిరుగులేని విధంగా నిలిపివేసే వరకు 1960 నాటి సింధు జలాల ఒప్పందాన్ని ‘అబేయన్స్’లోనే ఉంచుతామని భారత్ చెబుతోంది. విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ కూడా ఇదే విషయాన్ని పలు సందర్భాల్లో పునరుద్ఘాటించింది. సింధు జలాల ఒప్పందం 1960లో భారత్, పాకిస్థాన్ మధ్య కుదిరింది. ప్రపంచ బ్యాంకు మధ్యవర్తిత్వంతో రూపొందిన ఈ ఒప్పందం ద్వారా సింధు నదీ వ్యవస్థకు చెందిన నదుల నీటి వినియోగంపై ఇరు దేశాల మధ్య ఒక వ్యవస్థ ఏర్పడింది. దశాబ్దాలుగా భారత్, పాకిస్థాన్ మధ్య తీవ్ర రాజకీయ, సైనిక ఉద్రిక్తతలు ఉన్నప్పటికీ ఈ ఒప్పందం కొనసాగుతూ వచ్చింది. అయితే సరిహద్దు ఉగ్రవాదం, పహల్గామ్ దాడి తర్వాత పరిస్థితులు పూర్తిగా మారిపోయాయి.
పహల్గామ్లో జరిగిన ఉగ్రదాడి అనంతరం భారత్ 2025 ఏప్రిల్లో సింధు జలాల ఒప్పందాన్ని తాత్కాలికంగా నిలిపివేసింది. పాకిస్థాన్ ఉగ్రవాదానికి మద్దతు ఇచ్చే విధానాన్ని పూర్తిగా విడిచిపెట్టే వరకు ఒప్పందం అమలులో ఉండదని భారత్ ప్రకటించింది. ఈ నిర్ణయాన్ని పాకిస్థాన్ తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తూ వస్తోంది. ప్రస్తుతం నీటి అంశం రెండు దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన వివాదానికి మరో ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది. జమ్మూకశ్మీర్ ముఖ్యమంత్రి ఒమర్ అబ్దుల్లా కూడా సింధు జలాల ఒప్పందాన్ని కొనసాగించాల్సిన అవసరం లేదని ఇటీవల స్పష్టం చేశారు. ఈ ఒప్పందం వల్ల జమ్మూకశ్మీర్ ప్రజలు తమ సొంత నీటి వనరులను పూర్తిస్థాయిలో వినియోగించుకోలేకపోయారని ఆయన అన్నారు. సింధు జలాల ఒప్పందం ఇంకా నిలిపివేసిన స్థితిలోనే ఉండాలని, తద్వారా జమ్మూకశ్మీర్కు చెందిన నీటి వనరులను మరింత సమర్థంగా వినియోగించుకునే అవకాశం ఉంటుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
భారత్ వైఖరి కేవలం రాజకీయ ప్రకటనలకు పరిమితం కాలేదు. సింధు జలాల వ్యవస్థలో భారత్కు సంబంధించిన హక్కులను దేశ ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా వినియోగించుకోవడంపై కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది. జలవనరుల వినియోగం, సాగునీరు, జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులు వంటి అంశాల్లో భారత ప్రయోజనాలను కాపాడుకునేందుకు చర్యలు కొనసాగుతున్నాయి. మరోవైపు, పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు సింధు నదీ వ్యవస్థ అత్యంత కీలకం. ఆ దేశ వ్యవసాయం, సాగునీరు, ఆహార భద్రతకు ఈ నదులపై భారీగా ఆధారపడుతోంది. అందువల్ల సింధు జలాల ఒప్పందం నిలిపివేత పాకిస్థాన్లో ఆందోళనకు కారణమవుతోంది. ఈ నేపథ్యంలోనే ఇస్లామాబాద్ నుంచి తరచూ భారత్పై విమర్శలు, హెచ్చరికలు వస్తున్నాయి.
అయితే భారత్ మాత్రం నీటిని ఆయుధంగా ఉపయోగిస్తున్నామన్న పాకిస్థాన్ ఆరోపణలను అంగీకరించడం లేదు. ఉగ్రవాదాన్ని ప్రోత్సహించే దేశంతో సాధారణ సంబంధాలు కొనసాగించడం సాధ్యం కాదని, జాతీయ భద్రతకు సంబంధించిన అంశాల్లో కఠిన నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుందని భారత ప్రభుత్వం చెబుతోంది. సింధు జలాల ఒప్పందం విషయంలోనూ ఇదే విధానాన్ని కొనసాగిస్తోంది. ప్రస్తుతం షెహబాజ్ షరీఫ్ చేసిన ‘రెడ్ లైన్’, ‘ప్రత్యక్ష స్పందన’ వ్యాఖ్యలు రెండు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచే అవకాశముంది. అయితే భారత్ మాత్రం పాకిస్థాన్ బెదిరింపులకు లొంగకుండా తన విధానాన్ని కొనసాగిస్తామని స్పష్టం చేస్తోంది. దేశ ప్రయోజనాలు, జాతీయ భద్రత విషయంలో ఎలాంటి రాజీ ఉండదన్న సందేశాన్ని భారత నేతలు ఇస్తున్నారు.
